सुमित्रा बाईंना सोसायटीच्या बागेत बसलेल्या बघून प्रिया थबकली. "काकू इथे का बसल्या आहात इतक्या दुपारच्या वेळी? पण सुमित्राबाईंच लक्षच नव्हतं. तिने हलकेच काकूंच्या खांद्यावर हात ठेवला आणि सुमित्राबाई दचकल्या. "घाबरू नका काकू मी प्रिया आहे" ती त्यांच्या जवळ बसली. त्यांचा हात हातात घेऊन म्हणाली "घरी कोणी नाहीये का?"नाही ना ग! हे बॅंकेत गेलेत. त्यांचीच वाट बघत होते. का कुणास ठाऊक घरात घुसमटल्यासारख वाटलं म्हणून बाहेर येऊन बसले" काकू थकलेल्या आवाजात म्हणाल्या. काका येतील, चला आपण घरी जाऊयात" प्रियानी काकूंना जबरदस्तीने उभं केलं. प्रियाला माहिती होतं अनघाचा म्हणजेच काकूंच्या लेकीचा साखरपुडा मोडल्या पासून त्या खूपच हळव्या झाल्या आहेत. त्यात पुन्हा काकूंच्या मोठ्या लेकाची विजयची घटस्फोटाची केस सुरू होती. प्रिया काकूंच्या शेजारीच रहात होती. प्रिया आणि तिचा नवरा दोघंही डॉक्टर होते आणि सोसायटी जवळच त्यांच छोटंसं हाॅस्पिटल होतं. प्रियानी तिच्या लेकीच्या म्हणजेच मायराच्या जन्मानंतर काम कमी केलं होतं. काकूंना पण मायराचा लळा होता. पण हल्ली त्या मायराला खेळवत नव्हत्या. हे प्रियाला जाणवलं होतं.
प्रियानी काकूंना स्वत:च्या घरी नेलं. "काकू दरवाजा आपण उघडाच ठेवूया, म्हणजे काका आलें तर आपल्याला कळेल. आणि मायराची पण नर्सरीतून यायची वेळ झालीय."
अचानक प्रियाच लक्ष काकूंच्या हातांकडे गेलं. हातावर पुरळ उठलेले दिसलं. तिनी "काकू हाताला काय झालंय?"अग रात्री झोप लागली नाही की हातापायाला खाज सुटते आणि असं लाल होतं." काकु थोड्याशा ओशाळून म्हणाल्या. डाॅ.प्रियाला जाणवलं की काकूंना डिप्रेशन येतय! तिनी काकांशी, अनघाशी बोलायच ठरवलं. प्रियाला त्या दोघांशी बोलल्यावर त्यांनाही काकूंच वागणं, बोलणं थोडंसं वेगळं वाटतंय हे कळलं आणि दोघांनीही तिला आवश्यक ते उपचार सुरू कर असंही सांगितलं. प्रियाला बरं वाटलं कारण मानसिक आजाराकडे सकारात्मक बघणं किती आवश्यक आहे हे तिला माहीत होतं त्यासाठी कुटुंबाकडून जो सपोर्ट तिला हवा होता तो मिळाला होता. आता पुढची पायरी होती काकूंना मानसोपचारतज्ञाकडे जाण्यासाठी तयार करणं! काकू सुरवातीला घाबरल्या आणि म्हणाल्या "अग बाई मी वेडीबिडी झाले की काय?"नाही हो काकू, आपल्याला ताप आला किंवा पोट दुखल तर कसं औषध घेतो तसच तुमचं मन आजारी पडलंय त्याच्यावर उपचार करायचेत! काळजी नका करू मी आहे ना तुमच्या बरोबर! काकू कशाबशा तयार झाल्या. प्रियानी आपल्या मैत्रिणीला डॉ.राधिकाला फोन करून तिची वेळ घेतली. राधिकाला तिनी केस थोडक्यात समजावून सांगितली. प्रियाला माहीत होतं की राधिकाचा नैराश्य किंवा डिप्रेशन हा विषय खास अभ्यासाचा आहे. तिचे ह्यावरचे लेख, मुलाखती प्रियानी ऐकल्या होत्या.
राधिकानी तिला दोन दिवसांनी येणाऱ्या मंगळवारची वेळ दिली. घाटकोपर स्टेशनजवळच असलेल्या राधिकाच्या क्लिनीकवर प्रिया काका, काकूंसह पोचली तेव्हा राधिका त्यांची वाटच बघत होती. काकूना तिनी मुद्दामच शेवटी ठेवलं होतं. त्यामुळे क्लिनीक रिकामच होतं. राधिकानी काकूंना एकटच आत बोलावलं. आत गेल्यावर काकूंना खूप प्रसन्न वाटलं. खोलीत छान उजेड होता. राधिकानी त्यांच हसून स्वागत केलं."या, काय म्हणताय? इथे बसा असं म्हणून तिनी त्यांना स्वत: जवळच्या खूर्चीत बसवलं! काकू थोड्या रिलॅक्स झाल्या होत्या.
"आता मला गेल्या वर्षभरात घडलेल्या आनंददायी आणि अप्रिय दोन्ही घटना अगदी थोडक्यात सांगायच्या." राधिकानी काकूंशी बोलायला सुरुवात केली. राधिकाच्या आश्र्वासक स्वरामुळे असेल किंवा काकूंना बरेच दिवसांपासून कोणाजवळ तरी मन मोकळं करायचं होतं म्हणून असेल काकूंनी बोलायला सुरुवात केली "माझ्या लेकाच, विजयचं लग्न झालं तो दिवस आम्हां सर्वांसाठी आनंदाचा दिवस होता त्यानंतर मात्र सगळं बिनसतच गेलं. नवीन सून आमच्या घरात रमलीच नाही. तिची विजयशी जवळीक निर्माणच झाली नाही. जेमतेम वर्ष झालं आणि ती माहेरी निघून गेली. कधीही परत न येण्यासाठी! विजयनी एक दिवस सांगितलं की "तिनी आई-वडिलांच्या दवाबामुळेच माझ्याशी लग्न केलं होतं तिच दुसऱ्या कोणावर तरी प्रेम होतं. आणि ती त्याला विसरूच शकत नव्हती. मग मीच तिला तिच्या आईकडे सोडून आलो." विजयनीच घटस्फोटासाठी अर्ज केला होता. पण आजूबाजूची लोकं इतकं काही बोलायचे की मला टेन्शन यायचं. कोणीतरी म्हणालं की "वर्षभरात जर सून माहेरी गेली असेल तर सासूसासर्यांची कायदेशीर चौकशी होते. आम्ही साधी माणसं हे पोलिस घरी येणं वगैरे सहनच नाही होणार हो. काकूंचे डोळे भरून आले होते. आवंढा गिळून त्या बोलू लागल्या. राधिका उठून त्यांच्या जवळ गेलीआणि तिने पाणी दिलं. राधिकाला काकूंच्या भीतीच कारण समजल होतं. पाणी पिऊन थोडं शांत झाल्यावर त्या पुन्हा बोलू लागल्या. "सगळ्या गडबडीत अनघासाठी म्हणजेच माझ्या लेकीसाठी स्थळ सांगून आलं. सगळं चांगलं आहे ह्याची खात्री करून आम्ही साखरपुड्याचं ठरवलं. साखरपुडा झाल्यावर चार दिवसांनी कौतुकानी त्यांनी अनघाला संध्याकाळच जेवायला बोलावलं. पण घरी आल्यावर तिनं जे सांगितलं ते ऐकून आम्हाला धक्काच बसला."त्यांच्या घरी म्हणे रोज दोन्ही भाऊ,वडिल सर्वजण संध्याकाळी दारू पितात. आणि एखाद्या वेटरसारखी आपल्या आईला, बायकोला, वहिनीला वागणूक देतात. ते सगळं बघून अनघा प्रचंड चिडली. आणि आम्हाला म्हणाली "त्या वातावरणात मी रहाणं शक्यच नाही". तिच खरं होतं पण मला मात्र हे सगळं सहनच होतं नव्हतं. अनघानी दुसऱ्या दिवशी फोन करून साखरपुडा मोडला.आणि पुन्हा एकदा आजुबाजुला कुजबुज सुरु झाली. काकूंना बोलताना धाप लागली होती. राधिकानी त्यांना खांद्यावर थोपटून "आता मला सांगा की ह्या दोन्ही प्रसंगात तुमची काय चुक आहे? किंवा तुमच्या मुलांचं तरी काही चुकलाय का? काकूंनी नकारार्थी मान हलवली. मग झालं तर! आता आज आपण इथेच थांबूया. मी प्रिया आणि अंकलना बोलावून घेते. राधिकानी बेल वाजवून त्या दोघांना बोलावून घेतलं. प्रिया आत आल्यावर राधिकानी काही औषधं लिहून दिली. आणि पुढच्या मंगळवारी काकूंनी एकटंच यायचय असं बजावलं. आणि "आॅंटी विचार फक्त विचार असतात ते सत्य नसतं तेव्हा विचारांना आणि आजुबाजुच्या लोकांना किती महत्त्व द्यायचं ते तुमचं तुम्हीच ठरवायचं आहे". अस हसत सांगितलं.
त्यानंतरचा आठवडा काकू रिलॅक्स दिसत होत्या. मंगळवारी थोड्या लवकरच निघून प्रियाला सांगून काकू ठाण्याला ट्रेनमध्ये चढल्या. घाटकोपरला उतरून जिना चढून उतरल्यावर थोडस दमल्यासारख वाटल्याने त्या स्टेशन जवळच्या ज्युसवाल्याकडे टेकल्या. तिथे दोन छोट्या मुली खेळत होत्या. काकूंनी त्यांना पर्स मधून चाॅकलेट काढून दिली. ज्युसवाला खूष झाला म्हणाला "हमारी बेटियां हैं, जुड़वां हैं. उनकी मां नहीं है तो मैं यहां सम्हालता हूं।"काकू दवाखान्यात पोचेपर्यंत त्या ज्युसवाल्याच्या विचारातच होत्या. गेल्यागेल्या राधिकानी त्यांना आंत बोलावलं आणि विचारलं "काय म्हणताय?" बरी आहे. पण सांगू का तुझ्या दवाखान्याजवळच्या ज्युसवाल्याच्या जुळ्या मुली इतक्या गोड आहेत पण बिच्यार्यांना आई नाही, तो कसा सांभाळत असेल काय माहित? आणि तुमच्या दवाखान्याखाली गजरे विकणार्या आजींच काय वय असेल? ह्या वयांत काम करावं लागतंय बिच्यार्यांना! काकू इथे का आलो ते विसरून बोलत होत्या. राधिकाला कळलं होतं "काकूंनी स्वत:च निर्माण केलेल्या दु:खाची रेषा खरीखुरी दु:ख बघून लहान होऊ लागलीय. काकूंनी तिथलं मासिक वाचायला घेतलं होतं." एक मिनिट असं म्हणून राधिका बाहेर आली आणि तिन प्रियाला फोन लावला "प्रिया, पेशंट उपचारांना चांगला प्रतिसाद देतोय. तुझ मात्र कौतुक आहे. दुस-यांच्या जखमेवरची खपली काढण्याऐवजी तू हळुवार फुंकर घातलीस! सर्वांनीच असं जागरूकपणे घरात, आजूबाजूला वेगळं वागणा-या व्यक्तींकडे लक्ष दिलं तर हल्ली वाढलेल्या डिप्रेशनच्या केसेस मध्ये फरक पडेल." प्रियानी थॅन्क्स म्हणून फोन ठेवला.
राधिकानी काचेतून काकूंकडे बघितलं. त्या मग्न होऊन वाचत होत्या आणि चेह-यावरचे भाव शांत होते.
-ललिता छेडा
No comments:
Post a Comment