ग्रे वाली शेड

'राजी' अशी हांक ऐकल्यावर सामंत मॅडमनी चमकून पाहिलं. इथे दिल्लीत आपल्याला ह्या नावानं कोण हांक मारतोय? आणि आॅफिसमध्ये तर शक्यच नाही. पण समोर रोहित उभा होता.'अरे रोह्या, तू? राजश्री पण आपण कुठे आहोत ह्याचा विचार न करता आनंदानं तोंडावर हात ठेवून जोरात बोलली. दोघांना तसं बघून आॅफिसमध्ये सर्वजण एकमेकाकडे बघू लागले. "Sorry, guys! आम्ही खूप जूने मित्र आहोत आणि जवळजवळ पंधरा वर्षांनी एकमेकाला दिसतोय त्यामुळे थोडी एक्साईट झाले "सामंत मॅडम पुन्हा बाॅसच्या भूमिकेत शिरल्या! "हॅलो, रोहित साने, कसे आहात? चला माझ्या केबिनमध्ये बसून बोलूया" असं बोलून आणि इकडे तिकडे न बघता ती सरळ स्वत:च्या केबिनकडे गेली.तिच्या मागे केबिनमध्ये जाताना रोहितच्या मनांत आलं दिसण्यात,वागण्यात अगदी शेवटच्या भेटीत होती तशीच आहे ही! तिच्या केबिनच्या ग्रे रंगातल्या विविध शेड बघून तो म्हणाला" अजूनही रंगाची आवड बदलली नाही"  "तू सुद्धा ग्रे चेक्सचा शर्ट घातलायस!आणि असं म्हणू नकोस की लक्षात नाही आलं,सहज घातलाय.कारण तू सहज काही करत नाहीस. तुझं सगळं ठरवून असतं नाही का?  राजश्री हसत हसत म्हणाली.आणि "इथे दिल्लीत कसा? असं पटकन विषय बदलून राजश्रीनी विचारलं.  "अग, मी तुझी अॅडव्हटायजिंग एजन्सी मुंबईत जाॅईन केलीय"रोहित थोडा हळूच म्हणाला. "अरे,तू तर रश्मीशी लग्न झाल्यावर तिच्या वडिलांच्या बिल्डिंग लाईनच्या कंपनीत डायरेक्टर होतास ना? केवढा मोठा कारभार होता त्यांचा! ती थोडी आश्र्चर्यचकीत होऊन म्हणाली. "इथल्या बोर्डावर तुझं C.E.O. म्हणून नांव पाह्यलं आणि केवढा अभिमान वाटला. रोहितनी विषय बदलला होता. "मी दिल्लीला नवीन असाईंनमेंटसाठी आलोय. पंधरा दिवस राहून तुम्हा सर्वांशी चर्चा करून प्रोजेक्ट रिपोर्ट तयार करून जाईन. अरे पण,तू नोकरी का करतोयस? राजश्री अजूनही त्याची ही परिस्थिती का झालीय हेच समजत नव्हती. "सगळं सांगतो, पण आत्ता नको मी बाहेर इतर लोकांशी बोलून घेतो" बोलत बोलत रोहित उठलाच. राजीला वाटलं हा किती बारीक, ओढलेल्या चेहर्‍याचा दिसतोय. आत्ता लक्षात येतंय आपल्याला! काम सुरू झाल्यावर दिवस कुठे गेला ते कळलंच नाही.संध्याकाळी उशीरापर्यंत राजी कामातच होती.केबिन‌बाहेर आली तर तिचं लक्ष कोणाबरोबर तरी बोलत असलेल्या रोहितकडे गेलं, तिला वाटलं ह्याला विचारलं पाहिजे की तुझी रहायची सोय झालीय ना? परत वाटलं तो नाही म्हणाला तर आपण घरी घेऊन जाणार आहोत का? मनातल्या मनात ठाम उत्तर नाही असं आलं. नेहमीप्रमाणे तिच्या मनातलं ओळखून रोहित म्हणाला" कंपनीने माझी इथं आॅफीसजवळ रहायची सोय केलीय! डोन्ट वरी,तू जा तुझी वेळ झाली असेल तर!बाय, म्हणून ती निघाली खरी पण रोहित तिच्या मनातून जात नव्हता. राजी, रोहित,रश्मी आर् गॅंग म्हणून त्यांच्या गृप मधे ओळखले जायचे. रोहित आणि राजी एकाच चाळीत रहाणारे, एकाच वयाचे, दोघंही जे.जे.चे विद्यार्थी. आणि अगदी समोर रश्मीचं स्वत:च घर! खरं म्हणजे रश्मी त्या दोघांपेक्षा दोन वर्षांनी लहान होती. रोहितच्या धाकट्या भावामुळे झालेली रश्मीची ओळख, पण आपल्या दोघांच्यात ती कधी आणि कशी शिरली आपल्याला कळलंच नाही. रश्मीच्या विचारांनी राजी खूप अस्वस्थ झाली. नको असलेल्या आठवणी किती जरी झटकल्या तरी एकदा विचार सुरू झाले की थांबत नाहीत. अचानक चाळीतल छोटंसं भांडण जे रोहितची आई आणि आपल्या आईमध्ये झालं ते इतकं विकोपाला गेलं की घरच्या सारखे असलेले संबंध पार संपूनच गेले. नेमकं त्याच सुमारास आपल्याला रोहितनी लग्नासाठी विचारलं होतं.आणि आपणही लगेच 'हो' म्हटलं होतं.सिनेमात घडावं तसं एका बाजूला दोन घरातली तेढ वाढत होती आणि आपलं प्रेम बहरत होतं.आपल हे गुपित फक्त रश्मीला माहीत होतं. पण तिचा अल्लड स्वभाव राजीला अजिबात आवडत नसे.रोहित मात्र तिची बडबड, जोराजोरात हसणं खूप एन्जॉय करायचा. कधी कधी रश्मी म्हणायची" काय ग, सारखं ग्रे,ग्रे! तुझ्या मस्त पांढर्‍याशुभ्र आयुष्यात एखादा काळ्या रंगाचा ठिपका पडला ना तर सगळं आयुष्यच तुझ्या आवडत्या 'ग्रे' रंगाचं होईल" आणि तसंच झालं आणि तिनंच केलं. राजी घरी पोचली आणि रोहितचा फोन आला.फोन कामाच्या संदर्भातच होता. राजीला वाटलं तो काही तरी स्वत:बद्दल बोलेल पण तो तिच्या हुद्द्याचा मान राखून बोलत होता.तिला त्याचा हा स्वभाव ठाऊक होता. घरी तिची लेक रूजूल अभ्यास करत बसली होती. तिला बघितल्यावर राजीला पुन्हा रोहितची आठवण झाली.पंधरा वर्षाची रूजू अगदी आपल्या सारखी दिसते फक्त रोहितचे डोळे तेवढे तिनं घेतलेत.राजी काॅफीचा मग घेऊन तिच्या खोलीत आली. तिला जुने दिवस आठवले, तेव्हा खरं म्हणजे हळूहळू आई आणि रोहितच्या घरातल्यांचा राग कमी होत होता. रोहित आर्किटेक्ट झाला होता. आपण पण डिझायनिंग मध्ये पदवी घेतली. अगदी पहिला नंबर मिळवला.वाटलं आता सगळं सुरळीत होईल. पण एका भेटीत आपल्याकडून घडू नये ते घडलं! रोहितने काळजी नको करुस "मी आहे" असं म्हटलं खरं पण आपण मात्र आपल्या कडून खूप मोठी चूक झाल्याच्या भावनेने अस्वस्थ झालो होतो. राजीला तो दिवस आठवला ज्या दिवशी रोहितच्या आई त्यांच्या दरवाजात उभ्या राहून शेजारच्या काकूंना सांगत होत्या" काल रश्मीचे आई-वडील आले होते रोहितसाठी विचारायला, आम्ही पण लगेच 'हो'म्हणून टाकलं.आपल्या जातीतलं इतकं छान स्थळ कोण जाऊन देईल.त्यानंतर राजीला त्या दोघांशी आपण केलेलं भांडण दोघांनी आपली घातलेली समजूत"आम्ही नाही लग्न करणार असं म्हणणं" सगळं आठवत होतं. पण छापून आलेल्या लग्न पत्रिका बघितल्यावर मात्र संतापाने आपण पटकन स्वीकारलेली ही दिल्लीची नोकरी, एकुलत्या एक असल्यामुळे आई-बाबांना समजावताना झालेली दमछाक, सगळं आठवून राजीचे डोळे भरून आले. दिल्लीत आल्यावर महिन्याभरात आपल्याला दिवस गेल्याचं मला कळलं.आई बाबांना इथे बोलावून पुन्हा एकदा समजावताना त्यांची झालेली वाईट अवस्था! आईनी बिचारीनं सगळं निभावून नेलं पण बाबा मात्र सहन करू शकले नाहीत. इथे राजीनं विधवा असल्याचं सांगितलं होतं. रूजूलच्या जन्माआधीच बाबा गेले. रुजूल पांच सहा वर्षांची झाली आणि आई गेली. देव अनेक दरवाजे बंद झाल्यावर एक उघडतो तसंच काहीस राजश्री सामंतच दिल्लीत झालं.करीअर मध्ये खूप छान ओळखी,लिखाणाची मिळालेली संधी, आवडत्या क्षेत्रात यश हे सगळं मात्र भरभरून मिळत गेलं.रंगांवरचा तिचा अभ्यास तिला त्यासाठी ओळख देत गेला.आणि हल्ली तर खरं म्हणजे तीजुनं सगळं विसरून रूजूलबरोबर खूप छान आयुष्य जगत होती. अशा वेळी हे अचानक रोहितच येणं तिला अजिबात आवडलं नव्हतं. तीन चार दिवस थोडे कामातच गेले.आणि अचानक शनिवारी संध्याकाळी  रोहित तिच्या घरी आला.दरवाजा नेमका रूजूलनी उघडला.आणि "मम्मा, कोणीतरी आलंय असं ओरडून सांगितलं.राजश्री बाहेर आली त्याला बघून "अरे,इथे का आलास? पत्ता कोणी दिला?असं रूजूलच्या समोरच संतापानं विचारलं."what happened  मम्मा? Who is he? रूजूलच्या स्वरात काळजी होती.ह्या सगळ्यामुळे गांगरून रोहित परत फिरू लागला."एक मिनिट,आला आहेस तर बस!रूजू,तू जा तयार हो, he is my friend! Don't worry.राजीनी परिस्थिती सांभाळली होती. "बोल, त्याच्यासमोर हात पुसत राजी बसली.  "काय बोलू,परवा तू सारखी विचारत होतीस नोकरी का करतोयस तेच सगळं सांगायला आलो होतो.बाहेर तू भेटणार नाहीस, आॅफिसमध्ये बोलणं योग्य नाही, म्हणून आॅफिसमध्ये विचारून पत्ता मिळवला"रोहित एका दमात बोलला. "तुझ्या कथा ऐकायला मला वेळही नाही आणि इच्छाही नाही रोहित.राजीनी बोलणं संपवायचा प्रयत्न केला. "तरीसुद्धा मी सांगणार आहे.मला माहित आहे तुला उत्सुकता असणारच"रोहित थोडा रिलॅक्स झाला होता. "पहिलं म्हणजे आमच्या लग्नाच्या पत्रिका बघून  माझ्याशी न बोलता तू निघून गेलीस.किती शोधलं पण अजिबात भेटली नाहीस. रोहितला मध्येच थांबवून राजी "मी ऐकतेय म्हणजे मला पटतंय असं नाही. मी फक्त तू इतक्या दूर आला आहेस म्हणून ऐकतेय"थोडी रूक्षपणे बोलली. मला कल्पना आहे. मी नाईलाजानं लग्न केलं होतं.पहिली पांचसहा वर्ष बरी गेली. पण रश्मीच्या वडिलांचा बिझनेस तिच्या धाकट्या भावाने हातात घेतला आणि अवघ्या पाच वर्षांत बिझनेसची इतकी वाट लावली की स्वत:तर जेल मध्ये गेलाय आणि माझ्या सारख्या अनेकांना रस्त्यावर आणलंन. दिल्लीतल्या ह्या मोठ्या प्राॅजेक्टसाठी मला टेंपररी नोकरीवर घेतलंय. पण देवाचे मी आभार मानतो की अनपेक्षितपणे तू भेटलीस. इतक्यात रूजू तयार होऊन बाहेर आली.तिनं लाल टाॅप घातला होता.अगदी सहज रोहितनी विचारलं"यू लव्ह रेड कलर! साॅरी, मलाही ‌मम्मासारखा ग्रे कलर आवडतो.रूजूलनी त्याच्याकडे न बघत उत्तर दिलं आणि बाय, मी जाते असं आईला सांगून ती गेली. रोहितच्या चेहर्‍यावरचं प्रश्र्नचिन्ह बघून"माझी मुलगी रूजूल! राजीनी शांतपणे सांगितलं. "नवरा कुठे असतो? त्यानं चाचरत विचारलं. गेला, मी विधवा आहे.राजी आवाजात थंडपणा आणण्यात यशस्वी झाली होती. "खोटं बोलतेयस तू, रूजूल माझी मुलगी आहे ना?तिचे डोळे मला सांगतायत" रोहितला कळलंच नाही इतकी हिम्मत आपल्यात कुठुन आली. "रोहित तू जाऊ शकतोस! राजी उठून आत जाऊ लागली.रोहितला उत्तर मिळालं होतं. तो गेल्यावर मात्र राजी हमसाहमसी रडू लागली..का आला आपल्या आयुष्यात? मी एकटी खूप खुश होते पुन्हा एकदा जखमा भळभळू लागल्यात.रडता रडता तिच्या मनात एक विचार आला आणि तिनं रोहितला फोन लावला" sorry, मी तुझा अपमान केला. पण... तिला पुढे बोलू न देता रोहित "it's ok मला अपेक्षित होतंच. "हे बघ उद्या रविवार आहे  तेव्हा डीनरला इथे घरी ये.रूजूल पण दोन दिवस पिकनिकला जातेय. राजीच्या आवाजात मोकळेपणा होता.रोहित लगेच 'येतोय' म्हणाला.  रविवारी रात्री दोघांनी खूप गप्पा मारत ड्रींक, जेवण एन्जाॅय केलं. मनातलं सांगताना आपल्याला मुलं झाली नाहीत हे बोलताना रोहित खूपच हळवा झाला.मला मिळालेली शिक्षा असं म्हणू लागला.ड्रींक जरा जास्तच झालय तू आता जाऊ नकोस असं म्हणून राजीनी त्याची सोय गेस्ट रूम मध्ये केली. हळूच त्याचा फोन आपल्याकडे ठेवायला विसरली नाही. राजीच्या अपेक्षेप्रमाणे सकाळी रोहितला रश्मीचा फोन आला. हॅलो'रश्मीचा आवाज राजींनी इतक्या वर्षांनी पण लगेच ओळखला होता. "हॅलो, मी राजी बोलतेय! समोर एकदम शांतता पसरलेली राजीला जाणवली.पांढर्‍याशुभ्र रंगावर काळा ठिपका पडून पसरायला लागला होता. "रश्मी, मी राजी! तू दिल्लीत कशी?रश्मीला काय बोलावं ते सुचत नव्हतं.रंग छान डार्क व्हायला लागला होता.  "अग, मी दिल्लीलाच रहाते, तुला असं विचारायचंय का रोहितचा फोन माझ्याकडे कसा? राजी रंग व्यवस्थित सारखा करत होती.  "तो माझ्याच कंपनीत टेंपररी लागलाय.काल माझ्याकडे डीनरला आला होता.ड्रींक्स थोडी जास्त झाली म्हणून इथेच झोपलाय. राजीचा रंग मनाप्रमाणे चढत होता. अग तो माझा नवरा आहे,त्याला फोन दे राजी, रश्मी घायकुतीला आली होती. "साॅरी, तो माझ्या बेडरूममध्ये गाढ झोपलाय.उठला की नक्की सांगते तुझा फोन आल्याचं! बाकी तू कशी आहेस? समोरचा फोन बंद झाला होता. पॅशन, एनर्जी असणारा लाल रंग आवडणारी रश्मी,इमोशनललेस,डल् ग्रे शेड समोर हरली होती. आत्तातरी तिच्या संसारावर ग्रे वाली शेड पसरली होती.        ललिता छेडा